|
Akvaryumların iyice görülüp izlenebilmesinde en iyisi yapay ışıklandırmadır.
Daha da önemli olarak ışık, akvaryumda fotosentez başta olmak üzere
(bitkilerde) tüm sisteme canlılık verir. Işık sayesinde balıklar
için suya daha az karbon dioksit bırakılırken, bitkiler daha fazla
oksijen bırakırlar. Bütün bu etkin süreç için, ışığın dengeli ve
sürekli olması istenir.
Su bitkileri, kara bitkilerine göre daha çok ışık isterler, çünkü
sudan geçen ışık kırılıp etkisini yitirir. Yetersiz ışıkta bitkiler
ölür veya zayıflar. Tropikal balıklar ve bitkiler alışılmış olduğu
üzere daha çok ışık isterler. 38 cm derinliğe kadar, her 30 cm boy
tank için 60 wat tungsten ve 20 wat flüoresan ampul gerekir
tankın günde 10-15 saat aydınlatılması lazımdır. 8-10 saatten sonra
bitkiler yeter ışık alabilir, daha sonra azalır. Işığın ayarlanmasında
"Dimmer" düğmesi ve kontrol tertibatından yararlanılabilir. Gececi
balıklar için akşamın geldiğini gösteren ışık sisteminden yararlanmak
lazımdır, böylece balıklar kulübelerine çekilecek gece uykusuna
yatacaklardır tabii.
Işığın akvaryuma iyi yansıması, balıkların görülmesini sağlaması,
hoş bir görünüm vermesi gerekir. Kapak, hem akvaryum içine toz bırakmaz,
hemde balıkların dışarı çıkması için bir engeldir; ayrıca, lambaların
yerleştirilmesi için uygun bir zemindir.
Işık etkinliğinin geliştirilmesi
Işık etkinliğinin sağlanmasında, kapağı, bir yansıtıcı olarak kullanmak
için içinin beyaza boyanması gerekir. Kapağın hava geçirir olması
ısı kaybına, bir takım gazların çıkmasına fırsat vereceğinden doğru
değildir.
Lambaların konumu
Lambaları kapağa monte etmeli, ışığın akvaryumun gerisine yansımasını
azaltmalıdır. Yani hazırlanacak gölge, balığın arkasında kalmalıdır,
bakınca hemen göze çarpmamalıdır. Ortaya monte edilen lamba, hemen
göze çarpacak, balıkların renk yansımalarını gizleyecektir.
Flüoresan lambası için, ya ayrı bir düğme sistemi, ya da bir transformatör
gerekir. Bu kontrol aparatlarının lamba dışında, ayrıca kapağın
üzerinde bir yere monte edilmesi istenir. Bu tertibatı kapak üzerine
takmakla, yeni bir ağırlık ve dengesizlik ortaya çıkabilir. Çalışma
sırasında bir kaza eseri, düşme ve cam akvaryum kabının kırılması
söz konusu olabilir. Dahası, eğer birden çok lamba kullanılması
söz konusuysa, birden çok kontrol tertibatı işi ağırlaştırıp sorun
çıkarabilir.
Güvenlik unsurları
Sudan elektrik geçer ve tehlike yaratabilir. Akvaryumsuyu üzerinde
duran lambaların, her an sudan etkilenmesi sıçrayan suyla ampulün
patlayıp sakatlık çıkarması olasıdır. Güvenlik önlemleri alınması,
su ve yoğunluk nedeniyle bir kaza çıkması bertaraf edilmelidir.
En iyisi bu konuda, su geçirmez lambalar, su geçirmez kapaklar kullanarak
su üzerinde ve kapak altında lambayı uygun bir konuma almalıdır.
Cam tanklarda genellikle lambaların yerleştirilmesi için münasip
bir boşluk bulundurulur. Tank tabalıkların yemlenmesi ve bakımı
için uygun bir kapak ayrılmış olabilir, burası ana tankın bir kısmıdır,
kolaylık sağlar. Bu hususu tankı edinirken sorup öyle tank satın
almak lazımdır.
Yosun yetiştirme işi
Akvaryumlar genellikle alttan aydınlatılır. Yosun ışıkta gelişir,
şartların uygun olması lazımdır. Işığı iki yönden göndermekle yosun
üreme alanını belirli bir boşluğa yönlendirebilirsiniz, bu ustalık
ister, deneyim gerektirir.
KAPAKLA İLGİLİ İŞLEMLER
o Lambaların, elektrik donanımının sudan korunması lazımdır.
o Akvaryum içine toz girmemelidir.
o Çocuklar tanktan uzak olmalıdır.
o Buharlaşma kayıplarını en aza indiriniz.
o Sıçrayan, uçan-kaçan balıkları pek tercih etmeyiniz.
o Üreme ve salyangoz yeri gibi alanlara pay ayırınız.
Akvaryum sahipleri genellikle, ışığın miktarını (yoğunluk) ve süresini
kısıtlayarak, yosun üretimini azaltırlar. Daha kısa ve yararlı bir
yol ise, akvaryuma bol miktarda bitki yerleştirerek ışıktan yararlanmak
yosunlara pay bırakmamaktır.
Bitkiye düşkün olanlar, Avrupalı akvaryum sahiplerinin yaptıkları
gibi; bol ve çeşitli lüks bitkilere ağırlık verip bol ışığı, bu
yolla değerlendirebilirler. Her 30 cm'lik tank boyuna 60 vat ışık
verebilirler.
IŞIKLANDIRMADA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
o Akvaryum camını (tank) temiz tutarak ışığın etkilerini ortadan
kaldırmayınız.
o Işığı ikide bir açıp kapayarak balıkları kızdırmayın (stres).
Oda ışığını kapamadan önce akvaryum ışığını kapayınız, bir süre
sonra oda ışığını kapayınız. Akvaryumun ışığını açmadan önce bir
süre oda ışığını açıp bekleyiniz.
o Su geçirmeyen lamba takımı, bağlayıcısı kullanmayınız.
o Kapağa ince metaller yapıştırarak geçirgenliği önlemeyiniz.
o Lambayı merkezi olarak yerleştirip fena gölge oluşturmayınız.
|